Andrea Pirlo: Nỗi thèm khát của người Ý tại Euro 2021

Để hướng đến Euro 2021, Roberto Mancini đang xây dựng một Italia đầy trẻ trung và giàu sức tấn công. Song dù có “lục tung” Địa Trung Hải, ông cũng không thể tìm được một Andrea Pirlo thứ hai, người nghệ sĩ đích thực Azzurri đã từng sở hữu.

Bóng đá Ý vốn tôn thờ những nghệ sĩ phòng ngự. Trong dòng chảy xuyên suốt lịch sử Azzurri, “catenaccio” giống như kinh thánh của Tòa thánh Vatican tọa lạc ở trung tâm Roma. Chính vì thế, bóng đá Italia luôn dành những trang hào hùng nhất để tôn vinh các ngôi sao phòng ngự, có thể kể đến Franco Baresi, Claudio Gentile, Giacinto Facchetti, Paolo Maldini, Nesta hay Cannavaro. Thế rồi, Andrea Pirlo xuất hiện, viết lịch sử cho riêng mình.

Andrea Pirlo trong màu áo đội tuyển Ý - kuviet
Andrea Pirlo trong màu áo đội tuyển Ý

Gương mặt điển trai đậm chất Ý, mái tóc bồng bềnh lãng tử và đôi mắt xanh thẳm như biển Địa Trung Hải, Pirlo trông giống một diễn viên điện ảnh hay người mẫu ở kinh đô thời trang Milan. Tuy nhiên, ẩn sâu trong vóc dáng chậm rãi, khoan thai ấy là một bộ não thiên tài của một nghệ sĩ sân cỏ. Đúng như chiến lược gia huyền thoại Marcello Lippi đã đánh giá “Pirlo là nhà lãnh đạo thầm lặng, anh phát ngôn bằng đôi chân”. Xuất thân từ một trequartista (tiền vệ tấn công cổ điển) nhưng trong khoảng không gian chật hẹp trước khung thành, vấp phải sự truy cản quyết liệt của hậu vệ đối phương, Pirlo không có đất dụng võ bởi thân hình mỏng cơm và hạn chế trong khâu tranh chấp. Tuy nhiên, bước ngoặt định mệnh đã đến khi trong thời gian thi đấu theo dạng cho mượn tại Brescia, huấn luyện viên huyền thoại Carlo Mazzone đã đưa ra quyết định đột phá: đưa Pirlo chơi lùi sâu kiến thiết hơn là dâng cao tấn công. Nhờ khả năng chuyền vượt tuyến của mình, Pirlo nhanh chóng làm quen với vị trí mới và đóng góp quan trọng cho lối chơi của Brescia, giúp đội bóng tăng tốc mạnh mẽ và cán đích vị trí thứ 7 vào cuối mùa giải, lọt vào tứ kết Coppa Italia, giành quyền tham dự Intertoto Cup 2001. Đó chính là tấm vé thông hành đầy trọng lượng để Pirlo đến với AC Milan của Carlo Ancelotti.

Xuất thân là một tiền vệ, Carletto nhanh chóng nhận ra những phẩm chất siêu việt dị thường của Pirlo và “đo ni đóng giày” cho anh ở vị trí regista (tiền vệ kiến tạo lùi sâu). Với khả năng sáng tạo, tầm quan sát thiên tài cũng như kỹ thuật kiểm soát bóng, chuyền bóng và đá phạt thượng thừa, anh biến regista trở thành thương hiệu của riêng mình. Được “bao bọc” bởi những đồng đội giàu sức chiến đấu như Gatusso, Seedorf hay Massimo Ambrosini, Pirlo như “cá gặp nước”. Anh thỏa sức vùng vẫy ở vị trí thấp nhất của hàng tiền vệ, trở thành bộ não điều tiết lối chơi ngay trước hàng hậu vệ của một Milan hào hoa. 

Ở San Siro, anh giành được mọi thứ trong sự nghiệp: 2 chức vô địch Champions League, 2 chức vô địch serie A cùng rất nhiều danh hiệu khác. Cũng trong thời gian khoác áo sọc đỏ đen của thành Milan, Pirlo đã chinh phục chức vô địch thế giới cùng Azzurri. Trên đất Đức năm ấy, Italia ghi dấu ấn đậm nét bằng nghệ thuật phòng ngự của những Buffon, Cannavaro, Zambrotta… nhưng nhiều người đã tiếc nuối cho Pirlo bởi công lao của anh đã không được tưởng thưởng xứng đáng. Nên biết rằng, Pirlo chính là bộ não vận hành của Azzurri. Anh có đến 3 lần được bầu chọn là cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu, đáng chú ý là trận bán kết trước chủ nhà Đức cũng như trận chung kết trước người Pháp và lọt vào đội hình tiêu biểu của World cup 2006 do FIFA bầu chọn.

Tuy nhiên, Pirlo chưa bao giờ ca thán vì sao mình không được vinh danh bằng những danh hiệu cá nhân cao quý. Vị “triết gia” đá bóng ấy coi màu áo thiên thanh là “làn da thứ 2” và việc được khoác áo Azzurri như đặc ân do Chúa ban tặng. Chính vì thế, giữa những thăng trầm, sóng gió cùng Azzurri, Pirlo vẫn là một nghệ sĩ đại tài chỉ huy dàn nhạc với những nhạc công thuộc mọi đẳng cấp khác nhau.

Dù đã cùng đội tuyển áo thiên thanh vô địch World cup nhưng chức vô địch Euro với Pirlo vẫn là một giấc mơ dang dở. Anh đã tiệm cận đến rất gần chiếc cúp bạc danh giá ấy nhưng trước một Tây Ban Nha hùng mạnh, Italia của Pirlo đã gục ngã ở trận chung kết tại Kiev vào năm 2012. Tuy nhiên, một lần nữa Pirlo khiến cả châu Âu nhắc đến mình với những phẩm chất thiên tài. Ở tuổi 33, Pirlo vẫn là anh, với kỹ thuật chơi bóng siêu việt, tư duy của một nhà thông thái và phong cách của một lãng tử. Cú sút phạt đền kiểu panenka vào lưới đội tuyển Anh ở tứ kết EURO 2012 sẽ mãi khắc ghi vào tâm trí các cổ động viên Azzurri như biểu tượng tuyệt vời cho bản lĩnh của đội bóng áo thiên thanh ở các sân chơi lớn. 

Đúng như phong cách của mình, Pirlo chia tay bóng đá đỉnh cao một cách thầm lặng. Với anh, bóng đá là một bộ môn khoa học, đồng thời cũng là một bộ môn nghệ thuật. Thay vì nỗ lực chạy theo nó, hãy thưởng thức nó theo phong cách của riêng mình. Vắng anh, Italia thiếu đi một bộ não thiên tài ở giữa sân. Họ bị người Đức đánh bại ở tứ kết Euro 2016 và ngậm ngùi xem World cup 2018 qua tivi. Người Ý trao trọng trách tái thiết Azzurri cho Mancini và cựu huấn luyện vien của Inter đang làm rất tốt sứ mệnh được giao. Tuy nhiên, ông biết tìm đâu ra một Pirlo thứ hai để đưa người Ý trở lại vinh quang.

Đành rằng trong tay Mancini hiện tại là bộ ba tiền vệ trung tâm vô cùng chất lượng Verratti, Jorginho và Nicolo Barella. Tuy nhiên, không ai trong số họ có thể tiệm cận đến đẳng cấp và tầm ảnh hưởng bao la mà Pirlo để lại trong đội hình Azzurri. Tất nhiên bóng đá mỗi thời mỗi khác và những ngôi sao nói trên cũng sở hữu những phẩm chất riêng biệt để đảm trách khu trung tuyến của Italia. Song như đã nói, giữa những cầu thủ tài năng và một thiên tài là một khoảng cách bao la diệu vợi. Pirlo đủ khả năng làm trận đấu chậm đi theo ý thích của mình với những đường ngoặt bóng mềm mại như vũ công ballet hay chuyển hóa thế trận trong tích tắc bằng một đường chuyền dài chuẩn xác đến từng centimet. Đó chính là sự khác biệt. 

Mancini có thể hài lòng với những gì ông đang có nhưng nếu có một điều ước từ Chúa, chắc chắn chiến lược gia 55 tuổi sẽ ao ước Pirlo trẻ lại 15 tuổi. Bởi khi ấy, Mancini sẽ có trong tay một chìa khóa vạn năng để hiện thực hóa mọi ý tưởng chiến thuật và tìm đường nhanh nhất đến với khung thành của đối phương. Còn Pirlo, anh để lại một di sản vĩ đại và những ký ức đẹp tuyệt vời trong lòng người hâm mộ Azzurri.